حقوق معوقه + نحوه محاسبه و شکایت

عدم پرداخت به‌ موقع حقوق، علاوه بر ایجاد مشکلات مالی برای پرسنل، می‌ تواند موجب طرح شکایت و مسئولیت قانونی برای کارفرما شود.در این مقاله از سایت بیدبرگ، به بررسی حقوق معوقه پرسنل، مهلت پرداخت حقوق، نحوه محاسبه حقوق معوقه و نحوه شکایت از کارفرما به دلیل عدم پرداخت حقوق معوقه پرداخته ایم.

حقوق معوقه به حقوق و مزایایی گفته می‌ شود که کارفرما باید طبق قرارداد کار در زمان مقرر به کارمند، پرداخت می‌ کرده است، اما به هر دلیلی کارفرما آن را در زمان مقرر، پرداخت نکرده است. حقوق و مزایای معوقه می‌ تواند شامل حقوق پایه، اضافه‌کاری، شب‌کاری، نوبت‌کاری، حق ماموریت، عیدی، حق سنوات، پاداش و سایر مزایای قانونی یا قراردادی باشد. همچنین کارفرما موظف است که مبلغ حقوق معوقه را به صورت کامل به کارمند پرداخت کند. اما اگر کارفرما از پرداخت حقوق معوقه کارمند خودداری کند، کارمند می تواند شکایت خود را از طریق هیات حل اختلاف اداره کار پیگیری کند.

مطابق ماده ۳۷ قانون کار: مزد باید در فواصل زمانی منظم و در روز غیر تعطیل، با وجه نقد رایج کشور یا از طریق واریز به حساب بانکی کارگر، پرداخت شود. اگر حقوق پرسنل به صورت ماهانه تعیین شده باشد، کارفرما موظف است حقوق و مزایای هر ماه را در پایان همان ماه یا در موعدی که در قرارداد کار تعیین شده است، پرداخت کند. به علاوه، طبق قانون، عیدی باید در پایان سال پرداخت شود. اما اگر قرارداد کارمندی قبل از اتمام سال به اتمام برسد، کارفرما باید در زمان اتمام قرارداد کار، عیدی را به نسبت کارکرد آن کارمند، در زمان تسویه پرداخت کند. همچنین حق سنوات (مزایای پایان کار) و بازخرید مرخصی استفاده نشده باید در زمان قطع همکاری و تسویه حساب، پرداخت شود. در نتیجه اگر کارفرما حق سنوات کارمند را در زمان تسویه حساب به وی پرداخت نکند، جزء حقوق معوقه کارمند در نظر گرفته می شود.

اگر منظور از حقوق معوقه، حقوق و مزایای ماهیانه معوقه است، به نرخ روز پرداخت نمی شود. بلکه به نرخ حقوق و دستمزد زمان کارکرد پرداخت می شود. اما به صورت کلی اینکه حقوق معوقه باید به نرخ روز و یا نرخ زمان کارکرد پرداخت شود به این بستگی دارد که حقوق معوقه شامل کدام یک از مطالبات کارمند از کارفرما است. حقوق معوقه شامل سه حالت زیر است:

• حقوق و مزایای ماهیانه معوقه: در این حالت حقوق و مزایای ماهیانه پرداخت نشده مانند: حقوق پایه، بن کارگری، حق مسکن، حق اولاد، حق تاهل، اضافه کاری، شب کاری، نوبت کاری، ماموریت و جمعه کاری، به نرخ زمان کارکرد، محاسبه می شود. برای مثال اگر کارگری در تیرماه سال ۱۴۰۵ بابت پرداخت نشدن حقوق و مزایای ماهیانه معوقه خود در اسفندماه ۱۴۰۴ شکایت کند. حقوق و مزایای ماهیانه معوقه آن کارمند بر اساس نرخ حقوق و مزایای ذکر شده در قرارداد کار وی در سال ۱۴۰۴ محاسبه خواهد شد.
• عیدی معوقه: طبق قانون، عیدی معوقه بر مبنای آخرین مزد کارگر، محاسبه می شود.
• حق سنوات (مزایای پایان کار) معوقه: طبق قانون، حق سنوات معوقه نیز مانند عیدی بر مبنای آخرین مزد کارگر، محاسبه می شود. همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه شکایت از کارفرما بابت عدم پرداخت عیدی و سنوات، می توانید به صفحه جریمه عدم پرداخت عیدی و سنوات بیدبرگ مراجعه نمایید.
• مانده مرخصی استفاده نشده: در پایان همکاری تعداد ذخیره مرخصی استفاده نشده کارگر به عنوان بازخرید مرخصی استفاده نشده می بایست به وی پرداخت شود.

اگر کارفرما دستمزد کارمند خود را در موعد مقرر پرداخت نکند و توافقی بین کارمند و کارفرما ایجاد نشده باشد، کارمند می تواند بابت تاخیر در پرداخت دستمزد خود، از کارفرما در اداره کار شکایت کند. اما نکته حائز اهمیت این است که بر خلاف آنچه در صفحات سایر سایت ها گفته شده است، تاخیر در پرداخت حقوق کارمندان، برای کارفرما جزای کیفری مانند حبس و غیره نخواهد داشت. بلکه کارفرما ممکن است که به دلیل تاخیر در پرداخت حقوق متحمل خسارت تادیه تاخیر شود. در این حالت اگر کارمند از طریق اداره کار شکایت خود را بابت تاخیر در پرداخت حقوق ثبت نماید، زمانی که رای اداره کار در این زمینه قطعی شود، خسارت تادیه تاخیر حقوق (جریمه دیرکرد پرداخت دستمزد) از زمان قطعی شدن حکم اداره کار، در نظر گرفته می شود. در نتیجه، جریمه دیرکرد در پرداخت حقوق از زمان عدم پرداخت حقوق لحاظ نمی شود و تنها از زمانی که رای اداره کار قطعی شود، لحاظ می شود.

محاسبه حقوق معوقه با محاسبه حقوق و دستمزد عادی تفاوتی ندارد. توجه داشته باشید که مبنای محاسبه حقوق معوقه نرخ دستمزد سال جاری نیست. بلکه حقوق معوقه بر مبنای نرخ دستمزد سال زمان کارکرد پرداخت می شود. برای مثال اگر اکنون خرداد سال ۱۴۰۵ است و یک کارمند، حقوق اسفند ماه خود را هنوز دریافت نکرده است. کارفرما مکلف است که حقوق معوقه را به نرخ دستمزد اسفند ۱۴۰۴ محاسبه کند. اما اگر کارمند در اداره کار به دلیل تاخیر در پرداخت حقوق ثبت شکایت نماید، از زمان صادر شدن رای قطعی اداره کار، کارفرما متحمل خسارت تادیه تاخیر حقوق (جریمه دیرکرد) خواهد شد.

حقوق معوقه به عنوان اضافات حقوق و دستمزد،‌ مشمول بیمه و مالیات نیست. در واقع بیمه و مالیات حقوق معوقه در زمان شناسایی هزینه حقوق و دستمزد در سند حسابداری حقوق و دستمزد، در نظر گرفته شده است و مجددا در زمان پرداخت حقوق معوقه نیازی به کسر مجدد بیمه و مالیات نیست.

در صورتی که توافقی بین کارمند و کارفرما در زمینه حقوق معوقه ایجاد نشود. در نتیجه کارمند باید سریعا به منظور مطالبه حقوق معوقه خود، در سامانه جامع روابط کار شکایت خود را ثبت نماید. کارمند سپس باید مراحل زیر را به ترتیب انجام دهد:

1. تکمیل فرم دادخواست و ثبت شکایت از کارفرما
2. ارسال ابلاغیه اداره کار برای کارفرما توسط سامانه اداره کار
3. حضور در جلسه اداره کار برای رسیدگی به شکایت و ارائه دفاعیات
4. صدور رای توسط هیات تشخیص اداره کار
5. ابلاغ رای به کارگر و کارفرما
6. اعتراض به رای اداره کار (در صورتی که کارمند از رای اداره کار راضی نباشد)
7. اجرای حکم اداره کار
8. نحوه شکایت از کارفرما بابت عدم پرداخت حقوق معوقه دارای جزئیاتی هست که همگی در صفحه متن شکایت از کارفرما بابت حقوق بیدبرگ تشریح شده است.

گاها سازمان تامین اجتماعی حقوق بازنشستگان را دیرتر در ماه های آینده پرداخت می کند که تحت عنوان حقوق معوقه در فیش حقوقی بازنشستگان و مستمری بگیران درج می شود. به طور کلی، به حقوق معوقه بازنشستگان تامین اجتماعی، جریمه دیرکرد به نفع بازنشستگان تعلق نمی گیرد.