نحوه محاسبه حقوق مدیر عامل + بیمه و مالیات آن

در اینجا در مورد حقوق مدیر عامل در شرکت های خصوصی و نحوه محاسبه آن طبق قانون تجارت و قانون کار صحبت کرده ایم. همچنین به نکات مهم در زمینه بیمه و مالیات حقوق مدیر عامل پرداخته ایم.

مدیر عامل در حدود اختیاراتی که توسط هیات مدیره به او تفویض شده است، نماینده شرکت و وکیل هیات مدیره در اداره شرکت محسوب می شود و از طرف شرکت حق امضاء دارد. در شرکت ها می بایست حداقل یک نفر شخص حقیقی توسط هیات مدیره به عنوان مدیر عامل شرکت انتخاب شده و حدود اختیارات و مدت تصدی و حق الزحمه وی تعیین گردد.

خیر. مدیر عامل وکیل اعضای هیات مدیره در شرکت است و طبق ماده ۱۲۴ قانون تجارت، مدیر عامل مشمول قانون کار نیست. در نتیجه پرداخت حقوق به مدیر عامل در شرکت ها الزامی نیست.

به علاوه، از آنجا که مدیر عامل مشمول قانون کار نیست، حق سنوات و عیدی نیز به او تعلق نمی گیرد. بنابراین در صورتی که شرکت، حداقل حقوق وزارت کار، عیدی و حق سنوات را به مدیر عامل پرداخت نکند، شخص مدیر عامل نمی تواند از طریق اداره کار، حقوق، عیدی و حق سنوات پرداخت نشده خود را از شرکت مطالبه کند.

همچنین توجه کنید که مدیر عامل تنها در صورتی که علاوه بر سمت مدیر عاملی، دارای سمت غیر مدیریتی دیگری مانند: سرپرست حسابداری، حسابرس داخلی، برنامه نویس ارشد و ... باشد، مشمول قانون کار می شود. در این صورت، حداقل حقوق وزارت کار، عیدی و حق سنوات پایان کار به مدیر عامل، تعلق می گیرد و در صورت عدم پرداخت آن ها می تواند حق و حقوق خود را از طریق شکایت در اداره کار، مطالبه کند.

پیشتر گفتیم که طبق ماده ۱۲۴ قانون تجارت، مدیر عامل مشمول قانون کار نیست. بنابراین پرداخت حداقل حقوق وزارت کار، عیدی و حق سنوات به مدیر عامل الزامی نیست و در صورت عدم پرداخت، مدیر عامل، نمی تواند از شرکت در اداره کار شکایت کند.

در واقع، اعضای هیات مدیره شرکت می توانند با توافق با مدیر عامل، مزدی را برای مدیر عامل در نظر نگیرند یا حقوق و مزایایی را به اختیار خود و با مبلغ مشخصی که توسط صورت جلسه هیات مدیره تصویب می شود، به مدیر عامل، پرداخت کنند. با اینکه پرداخت حقوق به مدیر عامل الزامی نیست. اما در اکثر شرکت ها مدیر عامل، دارای حقوق و مزایا است و یا از طریق داشتن سهام در شرکت، از سود سهام شرکت، منتفع می شود.

اما اگر مدیر عامل، علاوه بر سمت مدیر عاملی در همان شرکت، دارای سمت غیر مدیریتی دیگری مانند: حسابرس ارشد و ... باشد، مشمول قانون کار است و پرداخت حداقل حقوق وزارت کار، عیدی و حق سنوات به او توسط شرکت، الزامی است و در صورت عدم پرداخت، مدیر عامل می تواند از شرکت نزد اداره کار شکایت کند (بابت حقوق، عیدی و حق سنوات سمت شغلی غیر مدیریتی نه سمت مدیر عاملی).

با این اوصاف اگر در شرکتی اعضای هیات مدیره تصمیم بگیرند که حقوقی را برای مدیر عامل در نظر بگیرند، بر اساس قانون تجارت: تعیین میزان حقوق مدیرعامل، توسط صورت جلسه هیات مدیره مشخص می شود.

حقوق مدیر عامل به روش های مختلفی می تواند در نظر گرفته شود. اما در نظر داشته باشید که فرمول محاسبه حقوق مدیر عامل مشخصی وجود ندارد. به عنوان مثال: حقوق مدیر عامل می تواند به صورت کامل با توجه به عملکرد شرکت در نظر گرفته شود یا اینکه بخشی حقوق ثابت پرداخت باشد و بخشی به عنوان حقوق درصدی یا پورسانت، با توجه به عملکرد شرکت پرداخت شود. علاوه بر این، پاداش مدیر عامل نیز معمولا بر اساس عملکرد او و شرکت تعیین می‌شود، که در برخی موارد ممکن است به صورت سهام یا سایر مزایا یا حتی مزایای غیرنقدی نیز باشد.

در شرکت های سهامی عام و خاص، ممکن است که مدیر عامل، اعم از اینکه عضو هیات مدیره باشد یا نباشد، در شرکت کار اجرایی انجام دهد و در مقابل آن، مزد دریافت کند. اگر مدیر عامل، عضو موظف هیات مدیره باشد، دریافت حق الزحمه مدیر عاملی تعارضی با عضویت در هیات مدیره ندارد. اما اگر مدیر عامل، عضو غیر موظف هیات مدیره باشد، نمی تواند در شرکت مزد دریافت کند.

همچنین در صورتی که در اساسنامه شرکت پیش بینی شده باشد که درصد معینی از سود خالص سالانه شرکت به عنوان پاداش هیات مدیره اختصاص داده شود، دریافت این نوع پاداش نیز اختلافی با حق الزحمه مدیر عامل ندارد.

طبق بند الف بخشنامه بیمه کارفرمایان تامین اجتماعی، اگر مدیر عامل یک شرکت غیر دولتی، حقوق دریافت کند، حقوق دریافتی او مشمول کسر حق بیمه است. مدیر عامل طبق ماده ۱۲4 قانون تجارت، مشمول قانون کار نیست. در نتیجه پرداخت حقوق به مدیرعامل الزامی نیست. اما در بسیاری از شرکت ها، مدیر عامل حقوق دریافت می کند.

در نتیجه بیمه مدیر عامل دارای سه حالت زیر است:

1. مدیر عامل حقوق دریافت می کند: در این صورت، حقوق دریافتی مدیر عامل مشمول بیمه است.
2. مدیر عامل حقوق دریافت نمی کند ولی سهامدار شرکت است: اگر مدیر عامل سهامدار شرکت است (از سود سهام منتفع می شود) و حقوق دریافت نمی کند، در این صورت مزدی دریافت نمی کند و طبق ماده ۲ قانون کار، کارگر نیست و بیمه نیز به مدیر عامل تعلق نمی گیرد و نیازی به درج نام مدیر عامل در لیست بیمه نیست. در این حالت در هنگام مراجعه بازرس تامین اجتماعی، به دلیل سهامدار بودن مدیر عامل، با ارائه روزنامه رسمی یا برگه سهام، بازرس تامین اجتماعی نمی تواند ایرادی بگیرد.
3. مدیر عامل حقوق دریافت نمی کند و سهامدار شرکت نیست: در این صورت مدیرعامل مزدی نمی گیرد و و طبق ماده ۲ قانون کار، کارگر نیست و حقوقی برای کسر حق بیمه وجود ندارد. اما ممکن است که بازرس تامین اجتماعی به شرکت مراجعه کند و مدیرعامل در آن زمان در شرکت حضور داشته باشد. در این صورت، بازرس تامین اجتماعی نام مدیر عامل را به عنوان شاغل در کارگاه ثبت می کند و در آینده برای مدیر عامل بدهی بیمه ای در نظر گرفته می شود. سپس شرکت بابت عدم درج نام مدیر عامل در لیست بیمه، مشمول ۱۰٪ جریمه عدم ارسال لیست بیمه و ۲٪ جریمه تاخیر ماهانه پرداخت بیمه می‌ شود. سپس شرکت ۳۰ روز فرصت دارد تا به هیات تشخیص (ماده ۴۳ قانون تامین اجتماعی) اعتراض کند. اما در هیات‌ های تشخیص، اثبات این‌ که مدیر عامل غیر سهامدار، بدون دریافت حقوق، در شرکت فعالیت داشته است، کار دشواری است و در اغلب موارد این اعتراض، رد می‌ شود. بنابراین برای مدیر عاملی که سهامدار نیست و حقوق دریافت نمی کند، توصیه می کنیم که نام او را در لیست بیمه رد کرده و حق بیمه مدیرعامل را به اندازه حداقل حقوق وزارت کار (یا بیشتر)، به تامین اجتماعی پرداخت کنید.

با توجه به بخش بالا در دو حالت زیر، نام مدیر عامل باید در لیست بیمه درج شده و حق بیمه مدیر عامل به تامین اجتماعی پرداخت شود:

در صورت پرداخت حقوق به مدیر عامل: اگر به مدیر عامل حقوق پرداخت شود، نام و حقوق دریافتی باید در لیست بیمه ثبت شود و حق بیمه مدیر عامل طبق کارکرد پرداخت شود.

در صورتی که مدیر عامل در شرکت حضور دارد و سهامدار شرکت نیست اما حقوق دریافت نمی کند: در این حالت، به منظور جلوگیری از مشکل در هنگام بازرسی تامین اجتماعی، باید نام مدیر عامل در لیست بیمه رد شده و حق بیمه حداقل حقوق وزارت کار (یا بیشتر) به تامین اجتماعی پرداخت شود.

در مورد بیمه بیکاری مدیر عامل در لیست بیمه نیز باید گفت، طبق قانون بیمه تامین اجتماعی به مدیر عامل بیمه بیکاری تعلق نمی گیرد. اما به طور پیش فرض، ۳ درصد حق بیمه بیکاری برای کارفرما و مدیرعامل در لیست بیمه توسط سامانه تامین اجتماعی محاسبه می شود. با توجه به اینکه مدیر عامل در ازای این ۳ درصد هیچ خدماتی از تامین اجتماعی دریافت نمی کند و مشمول دریافت بیمه بیکاری نیز نمی شود، می توانید با مراجعه حضوری به شعبه تامین اجتماعی واحد درآمد، درخواست حذف گزینه مربوط به حق بیمه بیکاری برای مدیرعامل را ثبت نمایید تا ۳ درصد حق بیمه بیکاری را برای مدیر عامل یا کارفرما پرداخت نکنید.

بر اساس مقررات ماده ۸۲ و ۸۳ قانون مالیات‌های مستقیم، حقوق پرداختی به مدیر عامل مشمول مالیات حقوق است. حتی اگر مدیر عامل بیمه نشده باشد، مالیات حقوق او باید پرداخت شود. در صورت عدم پرداخت مالیات حقوق، شرکت مشمول جرائم مالیاتی خواهد شد.

تعیین و پرداخت حقوق مدیر عامل یکی از حساس‌ترین فرایندها در مدیریت منابع انسانی و مالی شرکت است. در این زمینه توصیه می شود که نکات زیر را در نظر داشته باشید:

• نوع رابطه حقوقی مدیر عامل با شرکت را به صورت شفاف در قرارداد درج کنید.
• در صورتی که مدیر عامل علاوه بر سمت مدیر عاملی دارای سمت غیر مدیریتی است، حق بیمه تامین اجتماعی و مالیات حقوق را به درستی محاسبه و پرداخت نمایید تا توسط تامین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی جریمه نشوید.
• پرداخت حقوق‌ های غیر متعارف به مدیر عامل می‌ تواند در بازرسی‌ های مالیاتی یا حسابرسی‌ ها ایجاد اشکال کند. بنابراین پرداخت حقوق مبالغ بالا به مدیر عامل باید با مستندات قابل دفاع به همراه فیش حقوقی باشد.
• حقوق پرداختی به مدیر عامل را در دفاتر قانونی با مستندات کامل ثبت کنید.
• از مشاوره با متخصصین حقوقی، مالیاتی و تامین اجتماعی استفاده کنید تا از بروز اختلافات یا جریمه‌ها جلوگیری شود.