قرارداد کار آزمایشی: بیمه، حقوق و مزایا + نمونه word

آگاهی از شرایط قرارداد آزمایشی در قانون کار، مدت قرارداد، حقوق و مزایای دوره آزمایشی، بیمه دوره آزمایشی کارگر و شرایط ترک کار در دوره آزمایشی، اهمیت ویژه ای در روابط میان کارگر و کارفرما دارد.

قرارداد کار آزمایشی یکی از انواع قرارداد کار در قانون کار است که نقش تعیین کننده ای در شروع رابطه کاری میان کارگر و کارفرما دارد و می تواند از بروز اختلافات حقوقی و شکایات اداره کار جلوگیری کند.

ماده 11 قانون کار به صورت صریح به قرارداد کار آزمایشی پرداخته و حقوق و تکالیف هر یک از طرفین را مشخص کرده است. در اینجا به صورت جامع و تخصصی، تمامی ابعاد قرارداد کار آزمایشی، شرایط قانونی، نمونه قرارداد، الزامات بیمه و حقوق و دستمزد، تفاوت آن با قرارداد موقت کار و نکات مهم حقوقی آن را بررسی می کنیم.

قرارداد کار آزمایشی نیز مانند سایر قراردادهای کار باید دارای شرایط اساسی باشد، از جمله:

• مشخصات کامل کارگر و کارفرما
• نوع کار یا شغل (شرح وظایف کارگر)
• محل انجام کار
• ساعات کار
• میزان حقوق و مزایا
• مدت دوره آزمایشی
• تاریخ شروع قرارداد
• امضای طرفین

نبود هر یک از این موارد، می تواند در زمان رسیدگی در اداره کار به ضرر کارفرما یا کارگر تمام شود. با استفاده از فرم قرارداد کار آنلاین بیدبرگ، هم می توانید قرارداد کاری تنظیم کنید، که مدت دوره آزمایشی در شروط قرارداد آورده شود. هم می توانید یک قرارداد کار آزمایشی مجزا تنظیم کنید.

در ادامه یک نمونه قرارداد کار آزمایشی که به صورت جداگانه تنظیم شده است آورده شده است. برای دانلود نمونه قرارداد کار آزمایشی به صورت word بر روی دکمه زیر کلیک کنید:

قرارداد کار آزمایشی نوعی قرارداد کار است که به موجب آن، کارگر و کارفرما توافق می کنند همکاری خود را برای مدت معینی به صورت آزمایشی آغاز کنند. هدف اصلی از انعقاد قرارداد کار آزمایشی، ارزیابی توانایی های شغلی کارگر از سوی کارفرما و همچنین بررسی شرایط محیط کار، نوع وظایف و رضایت شغلی از سوی کارگر است.

در واقع قرارداد کار آزمایشی، فرصتی قانونی برای طرفین است تا بدون تعهد بلند مدت، امکان ادامه یا قطع همکاری را بررسی کنند. این نوع قرارداد در قانون کار ایران به رسمیت شناخته شده و ماده 11 قانون کار به صورت مشخص به آن پرداخته است.

مبنای قانونی قرارداد کار آزمایشی، ماده 11 قانون کار است. مطابق این ماده:

طرفین می توانند با توافق یکدیگر مدتی را بنام دوره آزمایشی کار تعیین نمایند در خلال این دوره هر یک از طرفین حق دارد بدون اخطار قبلی و بی آنکه الزام به پرداخت خسارت داشته باشد رابطه کار را قطع نماید در صورتی که قطع رابطه کار از طرف کارفرما باشد وی ملزم به پرداخت حقوق تمام دوره آزمایشی خواهد بود و چنانچه کارگر رابطه کار را قطع نماید کارگر فقط مستحق دریافت حقوق مدت انجام کار خواهد بود.

این ماده نشان می دهد که قرارداد کار آزمایشی، یک قرارداد کاملا قانونی است اما باید شرایط و محدودیت های مشخصی را رعایت کند.

یکی از مهم ترین موضوعات در قرارداد کار آزمایشی، مدت دوره آزمایشی است. طبق تبصره ماده 11 قانون کار، مدت قرارداد کار آزمایشی محدود و مشخص شده است:

• حداکثر مدت قرارداد آزمایشی برای کارگران ساده و نیمه ماهر، یک ماه است.
• حداکثر مدت قرارداد آزمایشی برای کارگران ماهر و دارای تخصص سطح بالا، سه ماه است.

این تبصره محدودیت زمانی ایجاد می کند تا از سوء استفاده از عنوان آزمایشی جلوگیری شود. همچنین میزان تخصص مربوط به شغل نیز در تعیین سقف مدت دوره آزمایشی مهم است. برای مثال، یک کارگر ساده مانند کارگر ساختمانی نمی تواند بیش از یک ماه دوره آزمایشی داشته باشد، در حالی که یک مهندس نرم افزار با تخصص بالا می تواند تا سه ماه ارزیابی شود. تعیین مدت بیش از این میزان، خلاف قانون کار محسوب می شود. بنابراین در صورت بروز اختلاف، از نظر هیات های حل اختلاف اداره کار عنوان آزمایشی برای آن قابل قبول نخواهد بود.

بیمه تامین اجتماعی در دوره آزمایشی الزامی است و از روز اول کار شروع می شود. کارفرما مکلف است حق بیمه سهم کارگر را به میزان ۷ درصد از حقوق و مزایای مشمول بیمه کسر کند. سپس به همراه حق بیمه سهم کارفرما به میزان ۲۳ درصد از حقوق و مزایای مشمول بیمه کارگر (جمعا ۳۰ درصد)، به تامین اجتماعی پرداخت نماید. بیمه نکردن کارگر در دوره آزمایشی، می تواند منجر به جریمه بیمه نکردن کارگر از سوی تامین اجتماعی شود. توجه داشته باشید حتی توافق بر عدم پرداخت حق بیمه از سوی کارفرما نیز اعتباری ندارد، زیرا توافق خلاف قانون معتبر نیست.

دوره آزمایشی به عنوان سابقه بیمه ای محاسبه می شود و کارگر می تواند از مزایایی مانند درمان، بازنشستگی بهره ببرد. برای مثال، اگر کارگر در دوره آزمایشی بیمار شود، علاوه بر پوشش هزینه های درمان توسط تامین اجتماعی، کارگر می تواند از مرخصی استعلاجی نیز استفاده کند.

پرداخت حقوق کمتر از حداقل حقوق مصوب شورای عالی کار در دوره آزمایشی، غیرقانونی است. حقوق و مزایای دوره آزمایشی شامل موارد زیر می شود:

• حقوق پایه
• پایه سنوات (اگر سابقه کار در شرکت فعلی بیش از یک سال باشد به عنوان مثال کارگر بعد از چند سال خروج از شرکت، مجدد به همان کار برگردد )
• مزایای رفاهی و انگیزشی مانند: حق مسکن و بن کارگری، حق اولاد و حق تاهل
• مزایای تبعی مزد مانند: اضافه کاری، شب کاری، جمعه کاری و ...
• عیدی و سنوات (به نسبت مدت کارکرد)

همچنین مطابق ماده 11 قانون کار، اگر قطع همکاری از طرف کارفرما باشد، کارفرما موظف است حقوق کل دوره آزمایشی را به کارگر پرداخت کند، حتی اگر کارگر مدت کوتاهی کار کرده باشد. اگر قطع همکاری از طرف کارگر باشد، کارگر فقط مستحق دریافت حقوق مدت کارکرد واقعی خواهد بود.

یکی از ویژگی های مهم قرارداد کار آزمایشی، امکان ترک کار در دوره آزمایشی بدون اخطار قبلی است. در این دوره کارفرما می تواند بدون نیاز به اخطار قبلی، همکاری را قطع کند. کارگر نیز می تواند بدون ارائه دلیل خاص، ترک کار کند.

اما تفاوت مهمی در آثار مالی این تصمیم وجود دارد. اگر قطع رابطه از سوی کارفرما باشد، او موظف است حقوق تمام دوره آزمایشی را پرداخت کند. در مقابل، اگر کارگر رابطه را قطع کند، تنها مستحق دریافت حقوق مدت انجام کار است.

قرارداد آزمایشی اداره کار می تواند به دو شکل تنظیم شود:

1. به صورت قرارداد مستقل و جداگانه
2. به عنوان شرطی در متن قرارداد اصلی

از نظر حقوقی، تنظیم قرارداد کار آزمایشی به صورت جداگانه توصیه می شود. این کار باعث می شود:

• مرز دوره آزمایشی و قرارداد اصلی شفاف باشد
• اختلافات بعدی کاهش پیدا کند
• اثبات حقوق و تعهدات طرفین ساده تر شود

پس از پایان دوره آزمایشی، در صورت رضایت طرفین، قرارداد کار اصلی یا قرارداد موقت کار منعقد می شود.

قرارداد کار آزمایشی و قرارداد موقت کار دو مفهوم متفاوت هستند که گاهی به اشتباه به جای یکدیگر استفاده می شوند. قرارداد موقت کار دارای مدت مشخصی است و پس از پایان، نیاز به تمدید دارد، در حالی که قرارداد کار آزمایشی صرفاً یک دوره ارزیابی است که می تواند بخشی از قرارداد اصلی باشد یا جداگانه تنظیم شود. بنابراین می توان گفت تفاوت های اصلی این دو نوع قرارداد عبارتند از:

• قرارداد آزمایشی محدود به مدت مشخص قانونی است و حداکثر سه ماه است. در حالی که قرارداد موقت کار می تواند برای هر مدت توافقی منعقد شود.
• در قرارداد آزمایشی، امکان فسخ بدون اخطار و دلیل خاصی از سوی هر یک از طرفین وجود دارد. در حالی که در قرارداد موقت کار، فسخ تابع شرایط قرارداد و قانون کار است.

این تفاوت ها در انتخاب نوع قرارداد مهم است. کاربرد قرارداد کار آزمایشی بیشتر ارزیابی اولیه است، در حالی که قرارداد موقت کار به منظور ارزیابی کارگر نیست و بیشتر در کارهای پروژه ای، که مدت انجام کار محدود و معین است، کاربرد دارد.

قرارداد کار آزمایشی به صورت پاره وقت یا ساعتی نیز می تواند تنظیم گردد. برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه قرارداد کار ساعتی پاره وقت بیدبرگ مراجعه کنید.