مزایای مستمر و غیر مستمر در قانون کار، بیمه و مالیات

در اینجا علاوه بر تعریف مزایای مستمر و غیر مستمر نقدی و غیر نقدی در قانون کار، به بررسی این مزایا از نظر شمول بیمه و مالیات نیز پرداخته ایم.

شناخت تفاوت بین مزایای مستمر و غیر مستمر در سیستم حقوق و دستمزد، نه تنها به رعایت قوانین کار و تامین اجتماعی کمک می‌کند، بلکه باعث پیشگیری از جرایم بیمه‌ای و مالیاتی خواهد شد. کارفرمایان و حسابداران باید با طبقه‌بندی صحیح این مزایا، محاسبات خود را دقیق‌تر انجام داده و از بروز اختلافات کارگری و مالیاتی جلوگیری نمایند.

مزایای مستمر، پرداخت‌هایی هستند که به صورت منظم و پیوسته در هر دوره ماهانه حقوق و دستمزد به کارگر یا کارمند تعلق می‌گیرد. مهم‌ترین ویژگی‌های مزایای مستمر عبارتند از:

• پرداخت منظم در هر ماه
• پیش‌بینی‌پذیر بودن مبلغ

در قانون کار علاوه بر حقوق، مزایایی برای کارگران در نظر گرفته شده است که به پرسنل مشمول قانون کار تعلق می گیرد. همانطور که مطرح شد مزایای مستمر، مزایایی هستند که به صورت مستمر پرداخت می شوند و مبلغ آن نیز طبق قانون کار و قرارداد کار مشخص می باشد. در زیر لیست مزایای مستمر آورده شده است:

• حق مسکن
• حق اولاد
• حق تاهل
• بن کارگری
• نوبت کاری
• حق جذب
• فوق العاده شغل
• حق سختی کار
• حق سرپرستی
• فوق العاده کسر صندوق
• مزایای مستمر غیر نقدی

مزایای غیر مستمر به پرداخت‌هایی گفته می‌شود که به صورت مقطعی، موردی یا غیر منظم به کارگر یا کارمند پرداخت می‌شوند. این مزایا معمولاً مرتبط با عملکرد، مناسبت‌های خاص یا شرایط ویژه هستند.

از مهمترین ویژگی‌های مزایای غیر مستمر عبارتند از:

• پرداخت غیر منظم
• عدم پیش‌بینی ثابت در هر ماه

برخی از مزایایی که در قانون کار مطرح شده اند از نوع مزایای غیر مستمر می باشند. هرچند ممکن است مزایایی نظیر اضافه کاری هر ماه پرداخت شود، اما از آنجایی که مبلغ آن قابل پیش بینی نیست و در پایان ماه مشخص می شود، جزء مزایای غیر مستمر در نظر گرفته می شوند. در زیر لیست این مزایا آورده شده است:

• اضافه‌کاری
• حق سنوات
• عیدی
• پاداش آخر سال
• پاداش‌های موردی (مثل پاداش فروش یا عملکرد)
• پرداخت هایی برای تهیه لباس
• پرداخت هایی برای درمان و معالجه
• بهره وری
• خسارت اخراج
• فوق العاده مسافرت
• بازخرید خدمت در خاتمه خدمت
• بازخرید مانده مرخصی
• کمک‌ هزینه‌ مناسبت‌ ها (مثل کمک‌ هزینه ایام نوروز)
• هدایا و جوایز غیرنقدی مناسبتی

مزایای پرداختی به پرسنل علاوه بر اینکه از جنبه مستمر و غیر مستمر قابل تمایز هستند، جنبه نقدی و غیر نقدی نیز دارند. مزایای مستمر غیر نقدی عبارتند از:

• مسکن (با اثاثیه یا بدون اثاثیه)
• اتومبیل اختصاصی با راننده یا بدون راننده
• سایر مزایای غیر نقدی از قبیل بن کالا یا خواربار و … که به صورت مستمر از طرف تعاونی ها یا فروشگاه های طرف قرارداد در اختیار پرسنل قرار می گیرد.

مزایای غیر مستمر غیر نقدی بخش مهمی از بسته جبران خدمات کارکنان هستند. هرچند ظاهرا ممکن است عدم ثبت آنها در لیست بیمه و لیست مالیات حقوق غیر قابل شناسایی باشد، اما در صورت حسابرسی یا بازرسی بیمه تامین اجتماعی یا رسیدگی مالیاتی، عدم گزارش صحیح آنها می‌تواند جریمه در پی داشته باشد. مزایای غیر مستمر غیر نقدی عبارتند از:

• لباس
• هدایای مناسبتی مانند: هدیه روز کارگر، نوروز یا تولد
• بن خرید کالا یا بن تخفیف یا کوپن فروشگاه های طرف قرارداد
• سفر یا تور تشویقی و تور مسافرتی برای پرسنل
• اقلام غیر نقدی: مثل سبد کالا، بسته معیشتی یا محصولات شرکت
• خدمات رفاهی مانند: کارت باشگاه ورزشی یا خدمات پزشکی خاص

تفکیک این مزایا باعث شفافیت بیشتر برای کارفرما و کارمند در قراردادها و فیش‌های حقوقی می‌شود. بنابراین قراردادهای کاری و فیش حقوقی باید به طور شفاف نوع مزایا را مشخص کنند. همچنین در صورتی که مزایای غیر مستمر تفکیک نشوند، و در لیست بیمه در مزایای مستمر مشمول ثبت شوند، می تواند مشکلاتی ایجاد کند. زیرا در ماه های آینده که این مزایای غیر مستمر پرداخت نمی شود، باعث کاهش حقوق شده و تامین اجتماعی این کاهش حقوق را قبول ندارد.

همچنین بر اساس قوانین بیمه و مالیات، مزایای غیر نقدی مناسبتی مانند پرداختی بابت زادروز ، اعیاد و مناسبت ها مشمول بیمه و مالیات نیستند و تفکیک این مزایا باعث کاهش هزینه های بیمه و مالیات می شود.

به طور معمول در بیمه مزایایی که به صورت مناسبتی (غیر مستمر) پرداخت می شوند، مانند: هدایای مناسبتی، سود سالیانه، حق ماموریت و.... در صورت پرداختی مناسبتی و غیر مستمر از بیمه معاف هستند. اگرچه توجه داشته باشید که در صورتی که این موارد به صورت مستمر پرداخت شوند، مشمول بیمه می شوند. به عنوان مثال اگر مبلغ ثابتی تحت عنوان پاداش به صورت ماهانه پرداخت شود، اگرچه پاداش است، ولی از آنجا که مناسبتی و غیر مستمر نیست، مشمول بیمه می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه مشمول بیمه بیدبرگ مراجعه کنید.

از آنجایی که مزایای مستمر درآمد ثابت و منظم می باشند، معمولا به طور کامل مشمول مالیات هستند و مالیات آنها در لیست مالیات حقوق هر ماه محاسبه و کسر می گردد. اما برخی از مزایای غیر مستمر تحت شرایطی معاف از مالیات می باشند. مزایای غیر مستمر معاف از مالیات عبارتند از:

• سنوات، خسارت اخراج، حقوق ایام مرخصی استفاده نشده، حقوق بازنشستگی تامین اجتماعی و وظیفه و مستمری و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث.
• عیدی سالانه یا پاداش آخر سال جمعا معادل یک دوازدهم میزان معافیت مالیاتی موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات های مستقیم (۱۲ میلیون تومان برای سال ۱۴۰۳ و ۲۴ میلیون تومان برای سال ۱۴۰۴)
• هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل.
• مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان حداکثر معادل دو دوازدهم معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات های مستقیم (دو دوازدهم معافیت سالانه که برای سال ۱۴۰۴ که مبلغ ۴۸ میلیون تومان برای سال ۱۴۰۴ می باشد)
• هزینه های بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن.
• هزینه های درمان که کارفرما برای کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها پرداخت کند (براساس رای شماره ۵۹۱ مورخ ۱۳۹۸/۴/۱۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری کل هزینه های درمان معاف از مالیات می باشد)

در ارسال لیست مالیات حقوق لازم است مزایای رفاهی و انگیزشی از قبیل: حق مسکن، حق اولاد، جق تاهل، بن کارگری و...، در کادر ۱۳ جدول حقوق و مزایای مستمر و عیرمستمر نقدی و غیرنقدی وارد شود. برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه ارسال لیست مالیات حقوق بیدبرگ مراجعه کنید.